السيد محسن الأمين ( مترجم : حسين وجدانى )

16

سيره معصومان ( فارسي )

طلحة بن عبيد اللّه تميمى ، ام عبد اللّه ، فاطمه ، ام سلمه ، رقيه ، كه هر يك از مادرى جداگانه بوده‌اند . نسل آن حضرت تنها از دو پسرش حسن و زيد باقى مانده است . سيماى امام غزالى در كتاب احيا علوم الدين و مكى در قوت القلوب آورده‌اند كه پيامبر ( ص ) به امام حسن ( ع ) گفت : تو از جهت منظر و اخلاق شبيه به من هستى . شيخ مفيد در كتاب ارشاد مىنويسد : امام حسن ( ع ) از لحاظ جسمانى و رويه و مجد و بزرگوارى شبيه‌ترين مردم به رسول اللّه ( ص ) بود . انس بن مالك به سند خود در كتاب اسد الغابه مىنويسد هيچ كس به پيغمبر خدا ( ص ) شبيه‌تر از حسن بن على نبود . حسين بن مسعود بغوى در كتاب خود مصابيح السنة نيز از انس بن مالك شبيه به اين روايت را آورده و اضافه كرده است كه امام حسين نيز شبيه‌ترين مردم به رسول اللّه ( ص ) بود ( من مىگويم ) . گفتهء انس موقعى بود كه سر امام حسين ( ع ) در برابر ابن زياد قرار داشت ، اما جمع بين اين دو حديث را بدين ترتيب مىتوان توجيه كرد كه در ميان ديگر مردمان ، به استثناى امام حسين ، امام حسن شبيه‌ترين افراد به جدّ خود بوده و همين بيان دربارهء امام حسين نيز آمده است . به هر حال از اين روايات چنين برمىآيد كه در ميان مردم از اين دو بزرگوار هيچ كس شبيه‌تر به پيامبر ( ص ) نبود . احمد بن حنبل در كتاب مسند از على ( ع ) به سند خود آورده است كه جمع بين اين دو روايت به اين ترتيب بوده است كه گفت : حسن از سينه تا سر و حسين از سينه به پايين شبيه‌ترين مردم به پيامبر ( ص ) بودند . الخ . و يا به اين تعبير كه امام حسن در حيات خود شبيه‌ترين مردم به پيامبر اسلام بود و پس از او برادرش امام حسين در زمان خود از همه كس به جدّ خود شبيه‌تر بود . به هر حال از روايات ذكر شده چنين برمىآيد كه امام حسين پس از امام حسن شبيه‌ترين مردم به پيامبر ( ص ) بود . اما از طرفى مطالب نامبرده با آنچه از فاطمهء زهرا ( س ) روايت شده سازگار نبوده است ، به اين ترتيب كه مىنويسند : حضرت زهرا فرزند خود را بازى مىگرفت و مىگفت : اشبه اباك يا حسن * و اخلع عن الحق الرسن و اعبد الها ذا منن * و لا توال ذا الا حسن ( به پدرت بمان / گشاده دست و كريم باش . پروردگار منّان را بندگى كن / و كينه‌ورزان را به دوستى مگير . ) اما در بارهء فرزندش امام حسين مىگفت : انت شبيه بأبى * لست شبيها بعلي ( تو به پدرم رسول اللّه شباهت دارى / به على هيچ نمىمانى . ) از طرفى ممكن است جمع بين روايات را با اين تعبير توجيه كرد كه منظور از شباهت به پيامبر در برخى از جهات بوده است . و اللّه اعلم . و به هر حال آنچه را كه بسيارى از دانشمندان